کتاب مدیر مدرسه نشر رایین
کتاب مدیر مدرسه نشر رایین (The School Principal) داستان آموزگاری است که از شغل معلّمی خسته شده است و میخواهد برای کسب درآمد بیشتر با رشوه و روشهای فاسد مدیر مدسهای دیگر شود. او در نهایت مدیر مدرسهای با حدود دویست و پنجاه شاگرد و هفت معلّم و یک ناظم میشود و ناگهان خودش را در میان درگیریهای این آدمها پیدا میکند.
او در بخشی از کتاب میگوید: «مزخرفاتی هم خوانده بودم در باب اینکه سن معلم و شاگرد نباید زیاد از هم دور باشد و فاصلهی دو نسل در میان و مردان دیروز و فرزندان فردا و از این اباطیل… سرم هم به کار خودم گرم بود. در دفتر را میبستم و در گرمای بخاری دولت قلم صدتا یک غاز میزدم.»
داستان مدیر مدرسه، نوشتهی جلال آل احمد در سال 1337، نقد نظام آموزشی ایران پیش از انقلاب است. آل احمد در این کتاب به همهی موضوعات دولتی اشاره میکند. او موضوع رشوهگیری و رشوهدهی در ادارات و قدرت پول در تصمیمگیریهای دولتی در زمان حکومت شاهنشاهی، دههی 40 و 50 شمسی را به تصویر میکشد. او در میانههای داستان، نقدی جدی به زاهدنماها و جانماز آبکشها میکند و بعد از امتیاز اتباع خارجی انتقاد میکند. در بخشی از کتاب، داستان محله را روایت میکند که تنها به خاطر زندگی کردن یک آمریکایی در آن به شدت آباد میشود و جلال این اتفاق را نادرست میداند.
تکنیک جلال آل احمد در داستان نویسی منحصر به فرد است. او در داستانهایش طرحی منسجم دارد. طرح منسجم داستان باعث میشود که خواندن این کتاب برای شما حوصله سربر نباشد و روایت خطی کتاب پر از فراز و نشیب هایی باشد که نقاط اوج داستان را به هم مرتبط میکند.
شخصیت پردازی جلال آل احمد بسیار گیرا است، زیرا جلال در واقع از نزدیک با شخصیتهای کتابش در ارتباط بوده است و آنها را به معنی واقعی کلمه، لمس کرده است. جلال چنان به شخصیت مدیر مدرسه پرداخته است که خواننده از همان سطرهای ابتدایی کتاب میفهمد که این آدم از شرایط اجتماع سرخورده و ناامید شده است و حتی تلاشهای او برای بهبود این وضعیت کافی نیستند.
نکتهی جالبی که در شخصیتپردازی جلال آل احمد وجود دارد این است که هیچکدام از شخصیتهایش اسم ندارند. همهی آنها با شغلشان شناخته میشوند؛ فراش اول، فراش جدید، معلم کلاس اول و …
نمونهی غربی این سبک شخصیتپردازی در نمایشنامهی «عروسی خون» اثر «فدریکو گارسیا لورکا» وجود دارد. این سبک برای بی اهمیت نشان دادن شخصیتها نیست، بلکه برای تاکید روی شغل یا نقش آنها در داستان است.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.